KEA

Zaman Kipleri

      3.Emir Kipi ( Imperativo )

İspanyolca'da emir kipi ve olumsuz emir kipi dilek kipi ile içiçedir. Bu durumu açıklamak gerekirse ;
İspanyolca'da emir kipi sadece sen ve siz için kullanılır.Bunların çekimi şu şekildedir ;

                           HABLAR           LEER             SUBIR

tu                        habla                   lee                  sube
vosotros              hablad                 leed                subid  

Görüldüğü üzere ;

-ar ile biten fiillerin sonuna  -a ve -ad
-er ile biten fiillerin sonuna  -e ve -ed
-ir ile biten fiillerin sonuna  -e ve - id     ekleri getirilerek emir kipi fiil çekimleri yapılır.


EĞER : 1. ve 3. tekil / çoğul şahıslar için  emir cümlesi kurmak istersek, burada kullanacağımız kalıp SUBJUNTIVO  yani dilek kipi olacaktır !!!!

Subjuntivo Presente çekimi şu şekildeydi ;

                                   HABLAR        TENER               SUBIR
  
y                                 hable              tenga                  suba
tu                                hables            tengas                 subas
el/ella/usted                 hable              tenga                   suba
Nosotros                    hablemos        tengamos            subamos
vosotros                      hableis           tengais                 subais
ellos/ellas/ustedes        hablen            tengan                 suban  


ÖNEMLİ

Buradaki en önemli nokta, fiillerin subjuntivo çekimlerinde kullanacağımız fiilin yapısal formu eğer 1.tekil şahısın şimdiki zaman çekiminde düzensizlik gösteriyorsa aynı yapıyı subjuntivo çekiminde de kullanmalıyız !!!! YANİ ;


Presente Indicativo                          Presente Subjuntivo
TENER                                           TENER

Tengo                                              Tenga  
Tienes                                              Tengas 
Tiene                                                Tenga
Tenemos                                          Tengamos
Teneis                                              Tengais
Tienen                                              Tengan


Görüldüğü gibi subjuntivo çekimi, kullanacağım fiilin 1. tekil şahıs için şimdiki zamanda yapılan çekiminin sonuna gerekli  çekim eklerinin eklenmesiyle elde ediliyor.


Emir kipinde 2. tekil ve çoğul şahısların dışındaki şahısların  fiil çekimi SUBJUNTIVO çekimidir !!!

Örneğin FARAZİ OLARAK GELMEK FİİLİNİN EMİR KİPİ ÇEKİMİNİ YAPALIM ;

geleyim            venga ( emir kipinde böyle birşey yoktur )
gel                   ven                  
gelsin               venga ( subjuntivo çekimi )
gelelim             vengamos ( emir kipinde böyle birşey yoktur )
gelin                 venid
gelsinler            vengan ( subjuntivo çekimi )


Böyle bir emir kipi çekimi YOKTUR. Dilek kipi ile karşılaştırma yapmak için bunu hazırladık.

Birçok kaynak emir kipi çekiminde 2.tekil - 3.tekil ve 2. çoğul - 3. çoğul kişileri çekim tablosuna dahil eder.

Yukarıda da belirttiğimiz gibi gramer açısından emir kipi sadece 2. TEKİL VE ÇOĞUL ŞAHISLAR İÇİN KULLANILIR. Ancak 3. tekil ve 3. çoğul şahıslar için de kullanılacaksa direkt olarak subjuntivo presente çekimlerini kullanacağız !!!!

Aradaki farkı GELMEK fiilin dilek kipi çekimini yapınca daha net göreceğiz.

Geleyim         Venga
Gelesin          Vengas
Gele              Venga
Gelelim          Vengamos
Gelesiniz        Vengais
Geleler           Vengan 

Yukarıda mavi ile yazılı Dilek kipi çekimleri ile onun üzerindeki Emir kipi çekimlerinde mavi ve kırmızı yazılı olan kelimelere baktığınızda aynı kelimeler olduğunu göreceksiniz....

ÖNEMLİ

Türkçe'de de olduğu gibi İspanyolca'da da Gele Geleler Gelesin gibi kelimeler TEK BAŞLARINA KULLANILMAZ! Her zaman bir temel cümle ve ana cümle ile beraber kullanılırlar. Bu durum sadece EMİR KİPİNİN OLUMLU VE OLUMSUZ HALİNDE KULLANILIRKEN BOZULUR !!!

Örneğin ;

yo quiero que  lo compres.
istiyorum ki onu alasın / onu almanı istiyorum

no lo compres !
onu alma !

compralo !
onu al !



Hemen burada EMİR KİPİNİN OLUMSUZ HALİNİ DE GÖRELİM ;

                                     COMPRAR
  
tu                                   COMPRA
el / ella / ud.                    COMPRE
vosotros                         COMPRAD
ellos / ellas / uds.            COMPREN


Yukarıdaki çekim standart olumlu emir kipi çekimidir. Bunların olumsuzunu yapmak için şu yolu kullanamayız ;

NO COMPRA -----YANLIŞ

Olumsuz emir kipi için yine SUBJUNTIVO PRESENTE kullanmamız gerekir.

Comprar'ın subjuntivo presente çekimi nasıldı ?

compre
compres
compre
compremos
compreis
compren


Peki comprar fiilinin Negatif Emir Kipi çekimi nasıldır ?

NO COMPRES
NO COMPRE
NO COMPREİS
NO COMPREN

Yani Subjuntivo çekimlerinin başına "no" ekleyerek olumsuz emir kipi çekimlerine ulaşabiliriz.


Son olarak birkaç düzensiz emir kipi çekimi örneği vererek bu konuyu da bitirelim ;

Decir : di
Hacer : haz
Poner : pon
Venir : ven
Dar : da
Tener : ten
Salir : sal